Istotne zmiany w przepisach prawa
Zmiany w przepisach

Istotne zmiany w przepisach prawa

Projekt z dnia 20.06.2024 r. ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych (UC34)

https://www.sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/druk.xsp?nr=1627

(projekt ustawy i uzasadnienie)

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12386550

(proces legislacyjny)

Art. 38. 

1. Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją:

1) wbrew żądaniu, o którym mowa w art. 10 ust. 6, odmawia podjęcia rokowań nad zawarciem lub zmianą układu zbiorowego pracy,

2) nie przekazuje wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 12 ust. 1, przedstawicielom organizacji związkowych prowadzącym rokowania nad zawarciem układu zbiorowego pracy informacji, o których mowa w art. 12 ust. 1,

3) narusza tajemnicę przedsiębiorstwa lub udostępnia informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, o których mowa w art. 12 ust. 2,

4) nie dokonuje zgłoszenia do KEUZP w sposób, o którym mowa w art. 31 ust. 1

– podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

2. Kto w związku z zajmowanym stanowiskiem:

1) nie przekazuje w terminie i w sposób, o których mowa w art. 9 ust. 9, organizacji związkowej występującej z inicjatywą zawarcia układu zbiorowego pracy wykazu pozostałych działających u pracodawcy organizacji związkowych,

2) wbrew nakazowi, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1, nie zawiadamia osób objętych postanowieniami układu zbiorowego pracy o jego wejściu w życie, jego postanowieniach, o każdej jego zmianie oraz o jego wypowiedzeniu lub rozwiązaniu,

3) wbrew nakazowi, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2, na żądanie osoby objętej postanowieniami układu zbiorowego pracy lub porozumienia zbiorowego nie udostępnia tekstu układu, porozumienia lub protokołu dodatkowego zawartego do tego układu lub porozumienia,

4) wbrew nakazowi, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 3, nie przechowuje układów zbiorowych pracy i protokołów dodatkowych

– podlega karze grzywny.

3. Postępowanie w sprawach o czyny określone w ust. 2 toczy się według przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2025 r. poz. 860).

4. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, inspektor pracy ma prawo do prowadzenia dochodzeń oraz wnoszenia i popierania aktu oskarżenia w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 46 i 304).

5. W postępowaniach, o których mowa w ust. 2, oskarżycielem publicznym jest inspektor pracy.

Uzasadnienie do projektu ustawy:

„(…) Proponuje się przygotowanie nowej ustawy o UZP, na gruncie przepisów dotychczasowego Działu XI k.p. Wyodrębnienie osobnej regulacji, dotyczącej zawierania i ewidencjonowania układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych z k.p., wiąże się m.in. z przyjęciem odmiennej niż kodeksowa definicji „pracodawcy”. W projekcie ustawy o UZP pojęcie „pracodawca” zdefiniowano analogicznie jak w art. 11 pkt 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 440), zwanej dalej „u.z.z.”. I tak pracodawcą na gruncie ustawy o UZP będzie nie tylko jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników, ale również takie jednostki organizacyjne i osoby fizyczne, które zatrudniają inne niż pracownicy osoby wykonujące pracę zarobkową, niezależnie od podstawy tego zatrudnienia (…). Projekt ustawy o UZP w całości zastąpi dotychczasowe przepisy Działu XI Kodeksu pracy. Rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy o UZP uwzględniają postulaty strony społecznej, przy zachowaniu jednocześnie części dotychczasowych rozwiązań, zawartych w uchylanym Dziale XI k.p. (…)”.

Projekt zmian do ustawy z dnia 16 listopada 2022 r. o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (UDER4)

https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12398262/katalog/13131660#13131660

(Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (UDER4), KRM-0610-187-25.zip)

Uzasadnienie do projektu zmian z 8.09.2025 r.

„(…) Wyżej wymieniona ustawa została uchwalona w listopadzie 2022 r. i weszła w życie w dniu 23 stycznia 2023 r. Dała ona podstawy do stworzenia systemu teleinformatycznego do obsługi niektórych umów (dalej: System). System ma zostać uruchomiony w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy. Głównym założeniem ustawy było stworzenie Systemu obsługującego proces zawierania i obsługi umów zawieranych w codziennym życiu, takich jak umowa o pracę, umowa zlecenia, umowa o świadczenie usług, czy umowa uaktywniająca (…). Obecnie katalog podmiotów, które mogą zwierać umowy w Systemie jest zamknięty. Umowa może być zawierana jedynie przez osoby fizyczne, rolników, mikroprzedsiebiorców lub podmioty zatrudniające do 9 osób. Brak jest podstaw prawnych umożliwiających zawieranie umów przez inne podmioty niż wyżej wymienione. Po zmianie ustawy, umowy będą mogły być zawierane za pośrednictwem Systemu przez każdy zainteresowany podmiot, który tylko wyrazi taką wolę, niezależnie od posiadanego statusu czy wielkości podmiotu (…). Ponadto, ograniczeniem obecnych przepisów jest brak możliwości zawierania za pośrednictwem Systemu innych niż umowa o pracę, umowa zlecenia czy umowa uaktywniająca. Dzięki nowelizacji ustawy katalog umów możliwych do zawarcia za pośrednictwem Systemu zostanie rozszerzony. Po zmianie, za pośrednictwem Systemu, będzie możliwe zawieranie również umowy o wolontariat oraz umów towarzyszących zatrudnieniu, tj. umowy o zakazie konkurencji, umowy szkoleniowej i umowy o współodpowiedzialności materialnej. Ponadto, zakłada się zwiększenie funkcjonalności Systemu przez umożliwienie potwierdzania w Systemie obecności pracownika lub zgłoszenia rozpoczęcia pracy zdalnej (…)”.

Projekt z dnia 8.09.2025 r. zmian do ustawy przewiduje możliwość uzyskania danych z Systemu przez Państwową Inspekcję Pracy.

Art. 1. W ustawie z dnia 16 listopada 2022 r. o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1661 oraz z 2025 r. poz. 620) wprowadza się następujące zmiany: (…)

12) po art. 11 dodaje się art. 11a w brzmieniu:

„Art. 11a. 

1. Minister właściwy do spraw pracy udostępnia Państwowej Inspekcji Pracy dane, o których mowa w art. 6 ust. 1–3, w celu przeprowadzenia postępowania kontrolnego, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 1712 oraz z 2025 r. poz. 321, 368, 620 i 769).

2. Dane, o których mowa w ust. 1, są udostępnione na wniosek Państwowej Inspekcji Pracy, w celu realizacji prawa, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.

3. Dane, o których mowa w ust. 1, udostępnia się za pomocą zabezpieczonych adekwatnie do oszacowanego ryzyka systemów teleinformatycznych Państwowej Inspekcji Pracy, przeznaczonych do komunikowania się z Systemem.

4. Dane, o których mowa w ust. 1, są udostępniane Państwowej Inspekcji Pracy, jeśli spełnia ona następujące warunki:

1) zapewnia możliwość identyfikacji osoby uzyskującej dane oraz zakresu, daty i celu ich uzyskania;

2) stosuje odpowiednie środki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczeństwo przetwarzanych danych;

3) zapewnia, że dostęp do danych osobowych jest nadzorowany i rejestrowany zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.

5. Dane uzyskane na podstawie ust. 1 mogą być przetwarzane nie dłużej niż jest to niezbędne do prowadzenia postepowania kontrolnego, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy.”. 

Dlaczego warto należeć do Związku?

  • Nie jesteś sam jeśli masz problemy w pracy,
  • Działając w NSZZ „Solidarność” masz większą szansę na wynegocjowanie wyższych płac i lepszych warunków pracy,
  • Zyskujesz pomoc w przypadku niesprawiedliwego traktowania, dyskryminacji, przemocy,
  • Korzystasz z pomocy prawników i związkowych ekspertów,
  • Jesteś aktywny i możesz pomagać innym.
Ewa Sulkowska
Ewa Sulkowska – starszy inspektor pracy w Okręgowym Inspektoracie Pracy w Gdańsku