Realizacja reformy przewidzianej w Krajowym Planie Odbudowy (KPO)
Państwowa Inspekcja Pracy
1 lipca 2025
„-Rada Unii Europejskiej dała zielone światło dla reformy naszego urzędu. Zmiany wynegocjowane przez rząd z Komisją Europejską zapewnią lepszą ochronę osób świadczących pracę w Polsce przed nieuczciwym traktowaniem i wyzyskiem. Inspekcja Pracy w najbliższych miesiącach zostanie zmodernizowana, wyposażona w nowe systemy informatyczne, zasilona w dodatkowe pieniądze i co najważniejsze – w nowe uprawnienia dostosowane do aktualnej sytuacji w naszej gospodarce. Zrobimy wszystko, by wykorzystać szanse, jakie daje nam Krajowy Plan Odbudowy. Wskazanie reformy Państwowej Inspekcji Pracy wśród innych strategicznych zmian dla Polski świadczy o tym, z jaką powagą nasze władze i przedstawiciele unijnej administracji traktują kwestie zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego w Polsce – ocenia Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
Ministrowie finansów i gospodarki państw Unii Europejskiej, zasiadający w Radzie Unii Europejskiej, zatwierdzili w piątek 20 czerwca 2025 roku rewizję Krajowego Planu Odbudowy (KPO), która otwiera drogę do reformy Państwowej Inspekcji Pracy i ograniczenia segmentacji polskiego rynku pracy. Wdrożenie zmian ma nastąpić w 2026 roku.
W tym celu mają zostać zmienione ramy prawne działania Państwowej Inspekcji Pracy, aby:
- upoważnić Państwową Inspekcję Pracy do wydawania decyzji administracyjnych przekształcających niewłaściwie zawarte umowy cywilnoprawne w umowy o pracę;
- umożliwić wymianę danych między Państwową Inspekcją Pracy, ZUS i Krajową Administracją Skarbową dla celów inspekcji pracy;
- wprowadzić możliwość przeprowadzania kontroli zdalnych przez Państwową Inspekcję Pracy;
- wprowadzić dla Państwowej Inspekcji Pracy obowiązek przygotowywania rocznych i długoterminowych planów działania uwzględniających ukierunkowane kontrole na podstawie analizy ryzyka;
- przynajmniej dwukrotnie zwiększyć maksymalną wysokość kar, które Państwowa Inspekcja Pracy może nakładać w postępowaniu mandatowym.
Dodatkowo rewizja zakłada, że Kodeks pracy zostanie zmieniony, aby do uprawnień wynikających z zatrudnienia na etacie można było zaliczyć staż pracy na podstawie umów cywilnoprawnych.
– Wiele z planowanych rozwiązań, które mam nadzieję już wkrótce znajdą się w dyspozycji inspektorów pracy, od dawna było naszym marzeniem. Informatyzacja urzędu i wymiana danych z innymi instytucjami sprawią, że nasza praca będzie bardziej efektywna. Dodatkowe zwiększenie budżetu Inspekcji pozwoli na przyciągnięcie nowych kadr i poprawę warunków wykonywania powierzonych nam zadań, a jest ich naprawdę sporo – podkreśla Marcin Stanecki.
Zmianom w przepisach będzie towarzyszyć zestaw działań mających na celu zwiększenie zdolności Państwowej Inspekcji Pracy, które będą obejmować:
- przyjęcie wieloletniej strategii budowania potencjału i poprawy warunków pracy w Państwowej Inspekcji Pracy;
- 10-procentowy wzrost budżetu Państwowej Inspekcji Pracy na rok 2026 w porównaniu do 2025;
- powołanie międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. oceny ryzyka z udziałem przedstawicieli Państwowej Inspekcji Pracy, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajowej Administracji Skarbowej w celu zwiększenia efektywności Inspekcji Pracy;
- uruchomienie elektronicznego kanału wymiany danych pomiędzy Państwową Inspekcją Pracy, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajową Administracją Skarbową;
- przeprowadzenie audytu systemów bezpieczeństwa informatycznego (IT security systems) w Inspekcji;
- przyjęcie zarządzenia Głównego Inspektora Pracy dotyczącego metod zarządzania i standardów kontroli.
– To gigantyczne zmiany dla Państwowej Inspekcji Pracy. Zapewniam jednak, że do nowych uprawnień będziemy podchodzili rozsądnie i z umiarem – podkreśla Marcin Stanecki. – Ani pracownicy, ani pracodawcy nie muszą się obawiać fali inspektorskich kontroli po zmianach. Nie planujemy też masowo zamieniać umów cywilnoprawnych na etaty. W większości przypadków, z którym się spotykamy, współpraca na kontrakcie odbywa się za obopólną zgodą i korzyścią. Nie będziemy więc nikogo uszczęśliwiać na siłę przeniesieniem na etat. W tych zmianach chodzi bowiem o to, by inspektorzy mieli możliwość przeciwdziałania skrajnym nieprawidłowościom, gdy kontrakty cywilnoprawne służą do zaniżania kosztów pracy na niekorzyść zatrudnionych pozbawionych ubezpieczeń społecznych czy pracujących bez odpoczynku, w niebezpiecznych warunkach. W tle takich praktyk zwykle jest nieuczciwa konkurencja firm omijających przepisy z przedsiębiorcami przestrzegającymi prawa pracy. Będzie to więc zmiana korzystna zarówno dla pracowników, jak i uczciwych pracodawców”.
https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/nadchodza-zmiany-w-inspekcji-pracy
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
8 lipca 2025
„W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odbyło się we wtorek drugie posiedzenie zespołu do spraw wypracowania rozwiązań służących reformie Państwowej Inspekcji Pracy. Spotkanie poświęcono realizacji kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy, zakładających oskładkowanie umów zlecenia i o dzieło oraz wzmocnienie roli kontrolnej PIP.
W posiedzeniu uczestniczyła ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Przed nami ambitne zadanie – wyposażyć Państwową Inspekcję Pracy w narzędzia, które pozwolą jej skutecznie chronić prawa pracownicze, reagować na nadużycia przy zawieraniu umów i zapewniać realną poprawę sytuacji pracowników – podkreśliła ministra.
Podczas spotkania przedstawiono propozycje dotyczące procedury przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w stosunek pracy oraz plan realizacji kolejnych elementów kamieni milowych, w tym wdrożenia zdalnych kontroli oraz zwiększenia sankcji wobec nieuczciwych pracodawców.
Ministra pracy zwróciła uwagę, że reforma Inspekcji ma charakter nie tylko organizacyjny, ale także społeczny.
Chcemy zmienić wizerunek Państwowej Inspekcji Pracy: z jednej strony wyeliminować postrzeganie jej jako instytucji opresyjnej wobec pracodawców, a z drugiej wzmocnić jej skuteczność w ochronie praw pracowników – zaznaczyła Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Prace zespołu koncentrują się na określeniu procedur przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, zwiększeniu efektywności i zasięgu kontroli, w tym wdrożeniu mechanizmów kontroli zdalnych, a także podwyższeniu sankcji oraz wprowadzeniu dodatkowych rozwiązań zwiększających skuteczność działań PIP. Szczególnie ważnym obszarem prac zespołu jest kwestia skutecznej wymiany danych między kluczowymi instytucjami – PIP, ZUS i KAS.
Przewodniczący zespołu, dr Liwiusz Laska, zaprezentował szczegółowy harmonogram dalszych prac legislacyjnych. Wskazał, że celem prac zespołu jest przygotowanie projektu ustawy do końca sierpnia i przeprowadzenie procesu uzgodnień międzyresortowych, konsultacji społecznych i uzyskanie akceptacji Rady Ministrów do końca roku.
– Przed nami bardzo intensywny proces. Mamy wspólny cel i dużą odpowiedzialność – nie tylko wobec pracowników i pracodawców, ale również wobec Komisji Europejskiej, z którą uzgodniliśmy kamienie milowe KPO. Od ich realizacji zależy dostęp Polski do kolejnych środków z funduszu odbudowy – mówiła ministra Dziemianowicz-Bąk, apelując jednocześnie o współpracę między wszystkimi instytucjami zaangażowanymi w proces reformy.
W spotkaniu wzięli udział m.in. Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki, Prezes ZUS Zbigniew Derdziuk, przedstawiciele Rady Ochrony Pracy, Krajowej Administracji Skarbowej oraz eksperci Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Kolejne spotkanie zespołu odbędzie się 24 lipca”.
https://www.gov.pl/web/rodzina/trwaja-prace-nad-reforma-panstwowej-inspekcji-pracy
Państwowa Inspekcja Pracy
9 lipca 2025
„(…) Bardzo cieszymy się z zaproszenia do zespołu reformującego Państwową Inspekcję Pracy. Ta zmiana oznacza prawdziwe unowocześnienie funkcjonowania naszego urzędu. Szczególnie ważne będzie wprowadzenie możliwości prowadzenia zdalnych kontroli. Dzięki temu Państwowa Inspekcja Pracy stanie się jedną z nowocześniejszych inspekcji pracy w Europie – podkreślił Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki”.
https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/trwaja-prace-nad-reforma-panstwowej-inspekcji-pracy
9 lipca 2025
„(…) Zapowiadana na najbliższe miesiące reforma Państwowej Inspekcji Pracy ma na celu przyznanie inspektorom nowych uprawnień. W określonych sytuacjach, w trakcie czynności kontrolnych, będą oni mogli wydawać decyzje administracyjne nakazujące zawarcie umowy o pracę w miejsce umowy cywilnoprawnej, jeśli uznają ją za obejście prawa. Od takich decyzji będzie przysługiwać odwołanie do sądu pracy, który przeprowadzi postępowanie dowodowe i oceni w wyroku charakter takiej umowy”.
https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/umowa-o-prace-a-umowy-cywilnoprawne
Krajowy Plan Odbudowy wzmocni siły Państwowej Inspekcji Pracy
31 stycznia 2025
Wystąpienie Głównego Inspektora Pracy Marcina Staneckiego w sprawie zmian w KPO, które przewidują wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy.
Dlaczego warto należeć do Związku?
- Nie jesteś sam jeśli masz problemy w pracy,
- Działając w NSZZ „Solidarność” masz większą szansę na wynegocjowanie wyższych płac i lepszych warunków pracy,
- Zyskujesz pomoc w przypadku niesprawiedliwego traktowania, dyskryminacji, przemocy,
- Korzystasz z pomocy prawników i związkowych ekspertów,
- Jesteś aktywny i możesz pomagać innym.
